العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
123
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
شقاوت رسيد گفتند في الجمله اطلاعاتى در اين زمينه داريم . امام فرمود : بدبختى شما از همين جا است احاديث پيغمبر هم مثل آيات قرآن است اطلاع و شناخت كامل لازم دارد . اما آياتى كه خوانديد و خدا در آن آيات از آن گروه بعنوان مدح و ستايش خبر ميدهد اين آيات دلالتى بر حرمت استفاده از نعمتهاى الهى ندارد و مربوط به گذشت و بخشش و ايثار است كه اگر هم نميدادند گناهى نكرده بودند ولى آنها به حكم عاطفه ديگران را مقدم داشتند خداوند هم به آنها پاداش خواهد داد و در اين مورد خداوند دستور مخصوصى نداده بود ولى بعدا خدا دستور معينى داد و حدود اين عمل را بيان نمود البته اين دستور كامل و جامع ناسخ عمل آنها است و خداوند از راه رحمت و اصلاح حال مؤمنين از اين كه شخص خود و عائله خود را در مضيقه و ضرر بيفكند و آنچه دارد به ديگران بدهد نهى فرمود زيرا در ميان عائله انسان ضعيفان و كودكان و پيران فرتوت پيدا مىشود كه طاقت تحمل گرسنگى ندارند اگر بنا شود من كه قرص نانى دارم و جز آن چيزى ندارم انفاق كنم عائله من تلف خواهند شد و لذا رسول اكرم صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كسى كه پنج دانه خرما و يا قرص نان و يا پنج دينار دارد و قصد انفاق آنها را دارد در درجه اول بر پدر و مادر خود بايد انفاق كند و در درجه دوم خودش و زن و فرزندش و در درجه سوم خويشاوندان و برادران مؤمن و در درجه چهارم همسايگان فقير و در درجه پنجم خيرات و مبرات در راه خدا و اين قسمت اخير بعد از همه آنها و كم پاداشتر از آنها است و رسول خدا عليه السّلام در حق آن مرد انصارى كه هنگام مرگش پنج يا شش بنده را آزاد كرده بود و غير آنها دارائى ديگرى نداشت و كودكان صغيرى از او باقى مانده بود فرمود : اگر قبلا به من اطلاع داده بوديد نميگذاشتم او را در قبرستان مسلمين دفن كنيد او بچههاى صغيرى را باقى ميگذارد كه دستشان پيش مردم دراز باشد . پدرم امام باقر براى من نقل كرد كه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله فرمود در انفاقات خود از عائله خود شروع كن هر كس نزديكتر است مقدمتر است . علاوه بر اينها در صريح قرآن مجيد از روش و مسلك شما نهى مىكند و مخالفت عملى با اين مسلك بعنوان فريضه از طرف خدا دستور داده شده آنجا كه ميفرمايد متقين كسانى هستند كه در مقام انفاق و بخشش نه تند روى ميكنند و نه كند روى راه اعتدال و ميانه را پيش ميگيرند سوره فرقان 67 آيا نمىبينيد كه خداوند متعال بر خلاف نظر شما رأى داده كه ميگوئيد مردم را بر خود و عائله خود بايد مقدم داشت و خداوند آن كس را كه دعوت شما را اجابت كرده و طبق پيشنهاد شما عمل نموده اسرافكننده در انفاق ناميده است و در آيات زيادى از قرآن جمله لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ به چشم مىخورد بنا بر اين خداى حكيم از اسراف و تندروى در بذل و بخشش نهى مينمايد همان طورى كه از بخل و